Канцлер Вяликага Княства Літоўскага Леў Сапега
Аднак, не трэба маляваць Льва Сапегу толькі светлымі фарбамі. У яго душы былі і дзяржаўны размах, калі змагаўся за Вялікае княства Літоўскае як незалежную дзяржаву; і жаданне абараніць гонар беларусаў перед іншымі народамі; і дбанне пра развіццё нацыянальная культуры (сабраў багатую бібліятэку, на ўласныя сродкі будаваў храмы, апекваў мастакоў, выдаўцоў); і разуменне неабходнасці ў паўсядзённым ужытку роднай мовы; і дасканалае валоданне пяром, што выявілася ў прадмовах да Статута 1588 г. Але ж нельга не адмаўляць і іншага Льва Сапегу, які, падтрымліваючы, здавался б, законы, падаўляў любое выступленне, якое, на яго думку, паграджала бяспецы Княства. Ён вельмі жорстка расправіўся з гараджанамі-паўстанцамі ў Магілёве ў 1606-1610 гг. Не меньш люта пакараў тых, хто закатаваў ў Віцебску архіепіскапа Язафата Кунцэвіча з-за якога двум бургамістрам і 18 мяшчанам адсеклі галовы, а да смерці было прыгаворана яшчэ 74 чалавека.
Але ж такім чалавекам ён быў – клопат пра Бацькаўшчыну, пра будучыню Беларусі ў яго пастаянна пераважалі над іншымі памкненнямі. Таму і не выпадкова сучасныя Льву Сапегу пісьменнікі называлі яго “айцом айчызны”.
Спіс крыніц і даследванняў
І. Крыніцы
1. Гістарычныя акты, якія адносяцца да Расіі і якія былі ўзяты з інастраных архіваў і бібліятэк А.І.Тургеневым. – СПб. 1842. Т.2.
2. Статут Вялікага княства Літоўскага 1588. – Мн., 2005., (пер. на бел.мову А.С.Шагун).
3. Archiwum domu Sapiehyw. T.1. – Vilnius.
ІІ. Даследванні
4. У.М. Ігнатоўскі. Кароткі нарыс гісторыі Беларусі. – Мн., 1991 г., 5-е выданне.
5. І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега. – Мн., 1992.
6. Алесь Марціновіч. Зерне да зерня. Гісторыя ў асобах. – Мн., 1996.
7. Памятники русской старины в западных губерниях. Вып.7. – СПб., 1885.
8. Асветнікі зямлі Беларускай: Энцыклапедычны даведнік / Беларуская энцыклапедыя; Рэдкалегія: Г.П. Пашкоў і інш. – Мн., 2001.
9. Славутыя імены Бацькаўшчыны: Зборнік. Выпуск 1. / Складальнікі: Ул. Гілеп і інш.; Рэдкал.: А. Грыцкевіч (галоўны рэдактар) і інш. – Мн., 2000.
10. А.С.Анасян. Отголоски битв при Хотине (1621) в Армянских источниках. Великая дружба. – Ереван., 1954.
11. С.М. Соловьёв. История России с древнейших времен. В 29-ти томах. – М., 1960. Кн. IV, Т. 7-8.
12. С.А.Падокшын. Беларуская думка ў кантэксце гісторыі і культуры. – Мн., 2003.
13. Артыкул “Pažymint Leono Sapiegos 450 metų sukaktį” з журнала “Mokslo Lietuva”, № 11. – Vilnius., 2007.
Размещено на
1 Славутыя імены Бацькаўшчыны: Зборнік. Выпуск 1. / Складальнікі: Ул. Гілеп і інш; Рэдкал.: А. Грыцкевіч (галоўны рэдактар) і інш. – Мн, 2000. – С. 384.
2 Памятники русской старины в западных губерниях. Вып.7. СПб., 1885 г. – С.249.
1 Алесь Марцінавіч. Зерне да зерня. Гісторыя ў асобах. – Мн., 1996. – С. 268.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега. – Мн., 1992. – С. 7.
2 Archiwum domu Saiehyw. T.1. S.3.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега... – С. 11.
2 Гістарычныя акты, якія адносяцца да Расіі і якія былі ўзяты з інастраных архіваў і бібліятэк А.І.Тургеневым. СПб, 1842. Т.2.С. 2-3.
3 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега.... – С. 20.
1 Асветнікі зямлі Беларускай: Энцыклапедычны даведнік / Беларуская энцыклапедыя; Рэдкалегія: Г.П. Пашкоў і інш. – Мн., 2001., – С. 337.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 22.
2 С.А.Падокшын. Беларуская думка ў кантэксце гісторыі і культуры... – С. 104.
1 Archiwum domu Saiehyw. T.1. S.3.
2 У.М. Ігнатоўскі. кароткі нарыс гісторыі Беларусі. – Мн., 1991 г., 5-е выданне. – С. 125.
3 Алесь Марцінавіч. Зерне да зерня.... – С. 268.
1 Статут Вялікага княства Літоўскага 1588. – Мн., 2005. (пер. на бел.мову А.С.Шагун). – С. 9-10.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 28-29.
1 Алесь Марцінавіч. Зерне да зерня... – С. 271.
2 Статут Вялікага княства Літоўскага 1588... – С. 10.
3 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 31.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 32-33.
2 С.А.Падокшын. Беларуская думка ў кантэксце гісторыі і культуры... – С. 107.
1 Алесь Марцінавіч. Зерне да зерня... – С. 270.
2 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 34.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 35-52.
2 Гістарычныя акты, якія адносяцца да Расіі... – С. 4.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 52.
2 А.С.Анасян. Отголоски битв при Хотине(1621) в Армянских источниках. Великая дружба. – Ереван. 1954. С. – 228.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 53-55.
2 С.М. Соловьёв. История России с древнейших времен. В 29-ти томах. – М., 1960. Кн. IV, Т. 7-8. – С. 403-405.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 55-58.
2 Артыкул “Pažymint Leono Sapiegos 450 metų sukaktį” з журнала “Mokslo Lietuva”. – Vilnius., 2007. – С. 3.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 58-60.
1 Алесь Марціновіч. Зерне да зерня.… – С. 274-275.
2 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 61.
3 Гістарычныя акты, якія адносяцца да Расіі... – С. 6.
1 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 63.
2 С.А.Падокшын. Беларуская думка ў кантэксце гісторыі і культуры… – С. 109.
3 І.В. Саверчанка. Канцлер Вялікага Княства. Леў Сапега… – С. 63.